تبلیغات
صنعت فولاد - چشم‌انداز مطلوب صنعت فولاد ژاپن

چشم‌انداز مطلوب صنعت فولاد ژاپن

شنبه 22 آبان 1389 02:24 ب.ظ

نویسنده : علی فروزان
 سیستم اقتصادی ژاپن سرمایه‌داری و مبتنی بر بازار است. این كشوردر حال حاضر بعنوان دومیـن قدرت اقتصادی دنیا (از لحاظ تولید ناخالص داخلی) محسوب می‌شود. جامعه ژاپن از تجمع خانوارهای صاحبان صنایع، بوروكرات‌های دولتی، احزاب سیاسی و حتی دانشگاهیان تشكیل شده و لذا سیاست، تجارت و جامعه به هم پیوسته است و عقیده عمومی بر آن است كه این تجمع و یا اتحاد باعث حفظ امنیت ملی، ایجاد اشتغال كامل و توزیع مخاطرات (ریسك) گوناگون بین همه آحاد ملت می‌شود. اگرچه پایه‌های رشد و توسعه ژاپن در دوران امپراتوری میجی (1912ـ1868) استوار شده با وجود این، رشد و شكوفایی اقتصاد این كشور مرهون تلاش همه جانبه مسئولان دولتی، صاحبان صنایع، نوآوران و مردم كشور در دوران بعد از جنگ جهانی دوم بوده است. 

گرچه میزان بیكاری در ژاپن (كه در ماه‌های اخیر به حد 2/5 در صد نیز رسیده بود) در مقایسه با ایالات متحده و اروپا نسبتا پایین است. با این حال چنانچه این معیار كه از تقسیم تعداد بیكاران بر كل نیروی كار حاصل می‌شود را در نظر بگیریم، با توجه به اینكه كل نیروی كار در سال‌های اخیر روندی كاهش داشته‌، نرخ بیكاری افزایش زیادی داشته است. در سال 1998 كل نیروی كار در حد نهایت خود بود و چنانچه در وضعیت فعلی نیز نیروی كار در همان حد باقی می‌ماند، نرخ بیكاری در ژاپن به حد 8 درصد می‌رسید. كاهش فعالیت‌های اقتصادی علت عمده افزایش نرخ بیكاری است. طبق برآوردهای موجود میزان تقاضا حدود 7 درصد (35 تریلیون ین) كمتر از میزان عرضه است. در دهه‌های قبلی دولت برای ایجاد تحرك در اقتصاد كشور از سیاست افزایش كارهای عمومی عام‌المنفعه (public works) پیروی می‌كرد. با وجود این، در حال حاضر بعلت افزایش شدید كسری مالی، گسترش كارهای عمومی عام‌المنفعه غیرممكن است. جمع بدهی‌های دولت مركزی و دولت‌های محلی تا پایان مارس 2011 به معادل 8/1 برابر تولید ناخالص داخلی خواهد رسید. سرمایه‌گذاری‌های دولتی در سال 1996 به حد نهایی خود (6/42 تریلیون ین) رسید. در سال 2008 كل سرمایه‌گذاری‌های دولتی 7/19 تریلیون ین بود. ‌هاتویاما نخست‌وزیر ژاپن بودجه كارهای عمومی برای سال مالی 2010 را حدود 3/18 درصد نسبت به رقم سال مالی 2009 كاهش داد. دولت جدید به‌جای افزایش بودجه كارهای عمومی عام‌المنفعه افزایش مواجب خانوارها در رابطه با پرورش كودك، تا پایان دوره راهنمایی و پرداخت شهریه دبیرستان‌های دولتی را در نظر گرفته است. كل مبلغ این طرح 7/2 تریلیون ین است كه در مقایسه با ارقامی كه سابقا برای كارهای عمومی هزینه می‌شد، اندك است. 

یكی دیگر از زمینه‌های ایجاد رونق اقتصادی گسترش صادرات است. وابستگی ژاپن به صادرات حدود 5/17 درصد (در سال مالی 2008) است كه در مقایسه با آلمان (40 درصد) و فرانسه (20 درصد) چندان هم زیاد نیست. با وجود این، با توجه به بحران اقتصادی اخیر صادرات ژاپن در ماه فوریه 2009 حدود 4/49 درصد بصورت سالانه كاهش یافت، لیكن در ماه‌های اخیر با توجه به رشد نسبتا مستحكم در چین صادرات ژاپن بهبود یافته است. 

البته بالا رفتن ارزش برابری ین در مقابل دلار نیز بر وضعیت صادرات ژاپن تاثیرگذار است. واحد پول ژاپن تقریبا بمدت 28 ماه در مقابل دلار آمریكا روندی صعودی داشت و اخیرا هر دلار در حوالی 90 ین در بازارهای بین‌المللی معامله می‌شود. واحد پول كشورهایی كه دارای مازاد تجاری معتنابهی هستند معمولا روندی فزآینده دارد. لیكن دولت چین نوسانات ارزش رنمینبی (RENMINBI) را كنترل و از افزایش ارزش آن جلوگیری كرده است. به‌طور كلی بازار سرمایه در چین كنترل شده و دولت نرخ برابری پول این كشور در مقابل سایر ارزها را تعیین می‌كند. در ژاپن امكان كنترل ارزش برابری ین وجود ندارد و لذا هرگونه هماهنگی در زمینه نوسانات ارز و نیاز به مداخله دولت‌ها، از طریق وزرای دارایی كشورهای گروه 7 صورت می‌پذیرد. 

ژاپن در صحنه‌های بین‌المللی یك وزنه سنگین به حساب می‌آید. با توجه به تحولات اقتصادی معجزه‌آسای آن بعد از جنگ شركت‌های تجاری قدرتمند آن تكوین یافت. 

هم‌اكنون ژاپن پس از آمریكا و چین سومین قطب بزرگ اقتصادی محسوب می‌شود كه كشور آلمان پس از ژاپن در رده چهارم قرار دارد، اما با تمامی این تفاسیر شركت‌های ژاپنی با مشقت به حیات خود ادامه می‌دهند.
در پایان دهه 1980 بازار بورس بسیار گرم شد، پس از آن ژاپن در دهه 1990 تلاش زیادی كرده و در مقایسه با پیشرفت سایر كشورهای جهان رشد ناچیزی از خود به جای گذاشت. با اتخاذ سیاست‌های طراحی شده برای صادرات، نخست‌وزیر وقت كویزومی در دهه 2000 افزایش رشد كوتاه‌مدتی را برای كشور به ارمغان آورد.
اما این استراتژی نیز زمانی كه بحران اقتصاد جهانی ضربه خود را وارد آورد، عقب‌نشینی كرد. رشد اقتصاد ژاپن در سال 2008 حدود 2/1 درصد و در سال 2009 حدود 5 درصد نزول كرد. سپس در سال 2010 ارزش برابری ین در مقایسه با سایر ارزها به‌شدت افزایش پیدا كرد. تولیدكنندگان صنعتی این كشور كه صادرات‌گرا هستند بیش از پیش به خارج از كشور كه هزینه‌های تولید در آنجا پایین‌تر بوده و برای این‌كه به بازارهای مورد نظر نزدیكتر باشند، انتقال یافتند. فولادسازان ژاپنی نیز حداكثر تلاش خود را در این راستا انجام می‌دهند. 

مدیرعامل و رئیس هیات مدیره شركت بزرگ فولادسازی JFE ژاپن ایچی ‌هایاشیدا می‌گوید: صنایع تولیدی ژاپن رو به بهبود است، اما من فكر نمی‌كنم كه ما بتوانیم به سطوح سال 2007 برگردیم. خودروسازان ژاپنی سابقا سالانه بین 11 تا 12 میلیون دستگاه وسیله نقلیه تولید می‌كردند، بهترین ركوردی كه ما احتمالا در آینده به ثبت برسانیم 10 تا 5/10 میلیون دستگاه در سال است. بعنوان شركتی كه روی عرضه محصولات كیفی به بخش خودروسازی تمركز دارد، این كار برای JFE یك مساله است. شركت‌هایی مانند نیسان، تویوتا در حال حاضر می‌خواهند خارج از ژاپن تولید كرده و كارخانه‌های خود را به قلب بازارهای رو به رشد مانند تایلند و ویتنام انتقال دهند. برای فولادسازان طراز اولی چون JFE زندگی چندان ساده و راحت نیست. 

ژاپن 28 كوره بلند دارد كه توسط چهار شركت بزرگ JFE، نیپون استیل، سومیتومو و كوبه استیل بهره‌برداری می‌شود. 

‌هایاشیدا می‌گوید: انتقال واحدهای مونتاژ و خودروسازی به سایر مناطق كار بسیار آسانی است، اما انتقال صنایع فولادسازی به خارج از ژاپن سخت است. 

شركت‌های متعددی در نظر دارند كه برای تولید فولاد خام در خارج سرمایه‌گذاری كنند، اما در حال حاضر واحد ذوب آنان در داخل متمركز خواهد بود. هم‌اكنون شركت JFE نیمی از تولیداتش را صادر می‌كند. چون مشتریان بیشتری در بازارهای خارجی جابه‌جا می‌شوند و به این نسبت افزوده خواهد شد. 

یاشیدا اظهار داشت كه میزان صادرات افزایش یافته و به بیش از نصف تولیدات شركت خواهد رسید كه شاید 55 تا 60 درصد باشد. 

با توجه به این‌كه در 15 سال اخیر ارزش برابری ین در مقابل دلار از اوج خود دور نبوده، به هیچ وجه این كار مشكلی نیست و با رقابت شدید از طرف دیگر كارخانه‌های ژاپنی و دیگر فولادسازان، شركت فولادسازی JFE باید به سختی كار كند تا سود ناخالص خود را حفظ كند. 

شركت پوسكوی كره‌جنوبی فولادساز نمونه‌ای است كه راهی سایر بازارهای آسیایی شده است، اما ‌هایاشیدا مطمئن است كه تلاش‌های JFE موفقیت‌آمیز خواهد بود. در چند سال گذشته این فولادساز در چندین مراكز رشد و پر رونق سرمایه‌گذاری‌های مشتركی انجام داده و متحدینی پیدا كرده است. 

برخی از این طرح‌ها سرمایه‌گذاری در چین است كه تاكنون موفقیت آمیز بوده است. طرح‌های دیگری مانند طرح شركت برای سرمایه‌گذاری در تایلند و ویتنام، پروژه‌های بلندمدتی محسوب می‌شوند. هرچه كه در ژاپن رخ دهد، تمامی این طرح‌ها در آینده‌ای نه چندان دور یك رشد پایداری را برای صنعت فولاد ژاپن بخصوص JFE به همراه خواهد داشت. 

‌هایاشیدا اضافه می‌كند كه به نظر من تا زمانی كه ما فولاد خود را به آسیا می‌فروشیم، چنین اختلاف بزرگی بین فروش به بازارهای صادراتی و داخلی وجود ندارد. آسیا فقط یك بازار و هزینه حمل و نقل آن ارزان است، هیچ معنایی ندارد كه بازارهای صادراتی را از بازارهای داخلی جدا كنیم.


دیدگاه ها : () 




آخرین ویرایش: - -



Why do they call it the Achilles heel?
دوشنبه 27 شهریور 1396 03:37 ق.ظ
excellent put up, very informative. I ponder why the opposite experts of this sector do not understand
this. You should continue your writing. I am confident,
you have a great readers' base already!
Fausto
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:16 ب.ظ
This blog was... how do I say it? Relevant!! Finally I have found something that helped me.
Thank you!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر